|
KSIĘGI GRODZKIE
Dla okresu staropolskiego najcenniejszym rodzajem źródeł są księgi sądowe, w których zapisywano wszelkie sprawy kryminalne i sporne, kontrakty kupna i sprzedaży, testamenty, inwentarze posiadanych dóbr, umowy przedmałżeńskie. Dla szlachty dwie zasadnicze grupy to księgi sądów grodzkich i ziemskich, odpowiednich dla danego obszaru poszukiwań. Znajdziemy tu zatem informacje zawierające zeznania stron w sprawach nie spornych, głównie majątkowych, o sprzedaży ziemi, jej podziałach między rodzeństwem, oddaniu w dzierżawę czy kwitowanie długów. Również wpisy testamentowe dają często wiele informacji o dzieciach, wnukach. Wreszcie księgi grodzkie i ziemskie zawierają bogate wiadomości genealogiczne dotyczące dalekich przodków.
Najstarsze księgi grodzkie i ziemskie z terenów prawobrzeżnej Ukrainy (Południowo-Zachodni Kraj) - dawnego terenu Rzeczpospolitej sięgają początku XVI wieku. Przed II wojną światową, 6027 ksiąg aktowych sądów grodzkich, ziemskich, podkomorzych i kapturowych, przechowywano w AGAD w Kijowie . Obecnie przechowywane w Centralnym Państwowym Historycznym Archiwum Ukrainy w Kijowie w ilości 1894 sztuk.
Pierwszy krok w kierunku opracowania ksiąg aktowych został zrobiony w roku 1862 przez pracowników Archiwum Akt Dawnych, ale wyniki tej pracy z nieznanych przyczyn nie zostały wydane drukiem. Kontynuowanie opracowań ksiąg aktowych zaczęło się dopiero w roku 1869 pod kierownictwem profesorów uniwersytetu św. Włodzimierza w Kijowie (obecnie imienia T. Szewczenko) i tego samego roku został wydany drukiem pierwszy tom. W ciągu czterdziestu lat do roku 1909 wydano drukiem w języku rosyjskim 80 tomów wypisów* z powyżej wspomnianych ksiąg aktowych. Z powodu bardzo małego nakładu i czasu wydań można je śmiało zaliczyć do liczby unikalnych.
Pracując w archiwach i bibliotekach prawobrzeżnej Ukrainy pracownikom biura udało się zidentyfikować na dzień dzisiejszy 67 tomów z tego unikalnego wydania, z którego możecie Państwo już w tej chwili skorzystać. Jedynym mankamentem wydania to brak indeksu nazwisk i miejscowości, ale biuro pracując w tym kierunku, sporządza indeksy - jest w stanie okazać Państwu pomoc i sprawdzić w odpowiednich księgach (całości) czy są wypisy według poszukiwanego nazwiska lub miejscowości. Zapraszamy serdecznie!
Biuro dysponuje wypisami z ksiąg grodzkich w ilości więcej niż:
Akta kijowskie – 8 000
Akta krzemienieckie – 7 000
Akta łuckie – 10 000
Akta włodzimierskie – 2 000
Akta żytomioerskie – 6 000
* wypis - wyciąg z dokumentu;
wyciąg - skrótowy tekst zawierający najważniejsze dane z większej całości.
|
