Zbiory › Indeks › Nazwiska na literę R › Rusecki

Karta nazwiska

Rusecki

Herby: Ossorya

77wzmianek źródłowych

27rozpoznanych osób

1548 - 1897lata występowania

13działów źródłowych

Rodzina Ruseckich, pieczętująca się herbem Ossorya, występuje w następujących źródłach i dokumentach Zbiorów takich jak Powstańcy 1831 i 1863-1864, Spisy ludności, szlachty i jednodworców - Gubernia Wołyńska, Wywody Rodowitości Szlacheckiej - Gubernia Wołyńska - łącznie w 77 zapisach źródłowych z lat 1548 - 1897. Wykaz obejmuje indeksy autorskie, teczki i materiały autora, materiały rosyjskojęzyczne, opracowania innych autorów.

Historia rodziny w dokumentach i źródłach archiwalnych

Rodzina Ruseckich, pieczętująca się herbem Ossorya, występuje w następujących źródłach i dokumentach Zbiorów: Powstańcy 1831 i 1863-1864, Spisy ludności, szlachty i jednodworców - Gubernia Wołyńska, Wywody Rodowitości Szlacheckiej - Gubernia Wołyńska, Protokoły zgromadzenia szlacheckiego - łącznie w 77 zapisach źródłowych z lat 1548 - 1897.

Więcej o zasięgu i charakterze zapisów

Miejscowości i powiaty najczęściej występujące w zapisach rodziny:

Gulczewo, Ośnica, Jasień, Mirosław, Borowice, Bilino, Tokary
Wołyń
barak
Białoszyce, Szczorsówka
Gulczewo
Klice

Najstarsza odnaleziona wzmianka pochodzi z 1548 roku; najliczniejsze są zapisy z XIX wieku, powstałe przy legitymacjach szlachectwa oraz w toku spraw sądowych i spisów ludności. W dokumentach rodziny wzmiankowanych jest 18 osób z kilku pokoleń.

Uwaga: liczba 77 oznacza liczbę wzmianek źródłowych. W ramach jednego dokumentu lub źródła poszczególne osoby mogły występować wielokrotnie.

Jak korzystać z tej karty

Zapoznaj się z wykazem wzmianek - przeglądaj działy i pozycje, aby poznać materiały dotyczące rodziny.
Jeśli szukasz konkretnego obszaru (osoby, miejscowości, roku, herbu czy sygnatury), skorzystaj z filtrowania wykazu.
Przy interesującej pozycji użyj przycisku „Zapytaj" - wiadomość automatycznie zawrze numer pozycji, sygnaturę ZC i nazwisko.

Na komputerze działa też Ctrl+F, ale wygodniejsze jest filtrowanie danych w wykazie poniżej.

Co oznaczają liczby

77 wzmianek źródłowych - główna liczba: odnalezione zapisy dotyczące rodziny; wykaz jest otwarty i bezpłatny
18 osób - rozpoznane osoby wymienione z imienia w zapisach rodziny.
Jedna pozycja = jedna wzmianka - ślad rodziny odnaleziony w konkretnym materiale Zbiorów. Kolumny mówią kolejno: lata zapisu, osoba i jej rola rodzinna, forma nazwiska tak, jak zapisał ją dokument (wraz z herbem, jeśli go wymieniono), miejscowość oraz sygnatury.
Sygnatura ZC - adres materiału w naszych Zbiorach i klucz do źródeł: sygnatury archiwalne oryginałów (fond / opis / sprawa) udostępniamy po kontakcie - wystarczy podać sygnaturę ZC wzmianki. Wzmianki są generowane automatycznie z dużej bazy danych i pełnią rolę pomocniczą: przyspieszają wyszukiwanie.

Pełny wykaz wzmianek źródłowych rodziny Ruseckich

Wersja publiczna obejmuje wzmianki do roku 1899. Materiały XX-wieczne dotyczące rodziny (566 pozycji) - w tym wykazy represjonowanych - udostępniamy wyłącznie rodzinie, bezpośrednio i bezpłatnie: napisz na biuro.nowina@gmail.com.

Czym jest to zestawienie

Ta karta zawiera publiczny wykaz pozycji dotyczących rodziny Ruseckich w Zbiorach Genealogicznych Olega Chorowca. Każda pozycja wskazuje wzmiankę źródłową, sygnaturę ZC oraz - jeśli jest dostępna - odniesienie do oryginału w archiwum.

Filtruj wzmianki w tej karcie

To pole przeszukuje tylko tę kartę (Rusecki). Filtrowanie obejmuje cały wykaz (osoby, lata, miejscowości, sygnatury, dopiski) i pokazuje tylko pasujące pozycje wraz z ich działami. Wielkość liter i polskie znaki nie mają znaczenia. Wyczyść pole, aby wrócić do pełnego widoku. Herby w wykazie są klikalne - filtrują jednym dotknięciem.

Rodzina Ruseckich - przegląd

Herby występujące w zapisach: (1 wystąpień)

Linie herbowe

herb

Ossorya

Linia występująca w dokumentach Zbiorów - 1 wystąpień herbu przy nazwisku.

Pokaż wzmianki z herbem Ossorya

W źródłach mogą występować także inne linie herbowe tej rodziny - pełny obraz daje zestawienie wzmianek źródłowych i sygnatur.

Miejscowości i powiaty (liczba zapisów):

Formy zapisu nazwiska (polskie, rosyjskie i ukraińskie): Rusecki 108Rusetski 52Ruseckij 3Rusecki, Andrzej 2RusetskijRusęckiРусецкий (Rusecki)Русецкие (Rusecki)Русецький (Rusecki)

Skąd różne wersje nazwiska? To zapisy wprost ze źródeł: odmiany gramatyczne i formy żeńskie, rosyjskojęzyczne wpisy urzędów XIX wieku (transliteracja i końcówki -ский / -ские), warianty ukraińskie (-ський), wreszcie zróżnicowana ortografia dawnych instytucji, gdzie pisarz notował nazwisko ze słuchu. Wszystkie odnalezione formy prowadzą do tej samej rodziny - każdą można wpisać w wyszukiwarkę poniżej, aby zobaczyć konkretne zapisy.

Indeks jest w budowie i stale się powiększa. Kolejne materiały ze Zbiorów są sukcesywnie digitalizowane i opracowywane, dlatego wykaz może zawierać braki lub niejednoznaczności. Uwagi i poprawki prosimy przesyłać na biuro.nowina@gmail.com. Każde zgłoszenie pomaga ulepszać indeks. Zachęcamy do wspierania prowadzonych prac - szczegóły znajdują się na dole strony.

Spis rozdziałów ze wzmiankami dotyczącymi rodziny Ruseckich

Powstańcy 1831 i 1863-186411 wzmianek · lata 1863-1865

Wykazy uczestników powstań: listy sądowo-śledcze, konfiskacyjne i zesłańcze sporządzane przez władze rosyjskie. Podają zwykle wiek, pochodzenie, gubernię i wyrok.

Lp	Lata	Osoba (rola)?	Forma źródłowa / herb	Sygn. ZC
1?	1863	Aleksander	RUSECKI ALEKSANDER	ZC-I-0446?
2?	1863	Aleksander	RUSECKI ALEKSANDER	ZC-I-0438?
3?	1863	Karol	RUSECKI KAROL	ZC-I-0446?
4?	1863	Karol	RUSECKI KAROL	ZC-I-0438?
5?	1863	Zefiryn	Rusecki	ZC-I-0429?
6?	1863	Jozef	Rusecki	ZC-I-0429?
7?	1863	Jan Janoiwcz	Rusecki	ZC-I-0429?
8?	Wilno, Disna	Jozef	РУСЕЦКIЙ (Rusecki)	ZC-I-0430?
9?	1865	Karol	RUSECKI	ZC-I-0445?
10?	1865	Karol	RUSECKI KAROL	ZC-I-0446?
11?	<nie określone>	Karol	Русецкій (Rusecki)	ZC-I-0450?

Spisy ludności, szlachty i jednodworców - Gubernia Wołyńska6 wzmianek · lata 1832

Odnodworcy to dawna drobna szlachta, której nie uznano w Imperium Rosyjskim i przepisano do stanu podatkowego (ukazy z lat 1831-1832). Spisy jednodworców z 1832 r. wymieniają imiennie całe rodziny zdeklasowanej szlachty - bezcenne, bo obejmują tych, których brak w księgach szlacheckich.

Lp	Lata	Forma źródłowa / herb	Sygn. ZC
12?	1832	Rusecki	ZC-I-0063?
13?	1832	Rusecki	ZC-I-0063?
14?	1832	Русецкий (Rusecki)	ZC-I-0063?
15?	1832	Русецкий (Rusecki)	ZC-I-0079?
16?	1832	Русецкий (Rusecki)	ZC-I-0063?
17?	1832	Русецкий (Rusecki)	ZC-I-0063?

Wywody Rodowitości Szlacheckiej - Gubernia Wołyńska6 wzmianek · lata 1834

Wywód rodowitości to urzędowe postępowanie dowodowe, w którym rodzina przedkładała dokumenty (metryki, przywileje, akty własności), by potwierdzić przynależność do stanu szlacheckiego. Na ziemiach zabranych prowadziły je gubernialne zgromadzenia deputatów szlacheckich; zatwierdzony wywód wpisywano do ksiąg szlachty.

Lp	Lata	Forma źródłowa / herb	Sygn. ZC
18?	1834	Rusecki	ZC-I-0236?
19?	1834	Русецкий (Rusecki)	ZC-I-0224?
20?	1834	Русецкий (Rusecki)	ZC-I-0235?
21?	1834	Русецкий (Rusecki)	ZC-I-0237?
22?	1834	Русецкий (Rusecki)	ZC-I-0251?
23?	1834	Русецких (Rusecki)	ZC-I-0251?

Protokoły zgromadzenia szlacheckiego4 wzmianek · lata 1871-1893

Protokoły posiedzeń gubernialnych organów szlacheckich - decyzje w sprawach wywodów i wpisów do ksiąg.

Lp	Lata	Forma źródłowa / herb	Sygn. ZC
24?	1871	Rusecki	ZC-I-0460?
25?	1873	Русецкий (Rusecki)	ZC-I-0463?
26?	1877	Русецкий (Rusecki)	ZC-I-0466?
27?	1893	Русецкий (Rusecki)	ZC-I-0472?

Sumariusze metrykalne2 wzmianek · lata 1879

Wyciągi z ksiąg metrykalnych parafii (chrzty, śluby, pogrzeby) zestawione nazwiskami - pozwalają trafić do konkretnej księgi i roku.

Lp	Lata	Osoba (rola)?	Forma źródłowa / herb	Miejscowość	Sygn. ZC
28?	1879	Michal s. Benedykta	Русецкий (Rusecki)		ZC-I-0417?
29?			Русецкий (Rusecki)		ZC-I-0416?

Spis szlachty guberni wołyńskiej1 wzmianek · lata b.d.

Urzędowy wykaz rodzin szlacheckich guberni z podaniem herbu oraz odesłaniem do akt wywodowych. Wpis w spisie potwierdza formalne uznanie szlachectwa rodziny w danej guberni.

Lp	Lata	Osoba (rola)?	Forma źródłowa / herb	Miejscowość	Sygn. ZC
30?			Русецкие (Rusecki)		ZC-I-0534?

Sprawy o pochodzeniu szlacheckim (DACHO)1 wzmianek · lata b.d.

Akta spraw o uznanie pochodzenia szlacheckiego z zasobu archiwum w Chmielnickim (DACHO) - zawierają dowody genealogiczne przedkładane przez rodziny dawnych guberni podolskiej i wołyńskiej.

Lp	Lata	Osoba (rola)?	Forma źródłowa / herb	Miejscowość	Sygn. ZC
31?			Русецких (Rusecki)		ZC-I-0571?

Fotokopie i wypisy z akt archiwalnych14 wzmianek · lata 1796-1872

Wykonane w archiwach Żytomierza, Kijowa i Chmielnickiego fotografie oryginalnych dokumentów: metryk, wywodów, spraw sądowych.

Lp	Lata	Forma źródłowa / herb	Sygn. ZC
32?	1796-1831	Русецкий (Rusecki)	ZC-R-0168?
33?	1832	Rusetski	ZC-R-0181?
34?	1851-1871	Rusetski	ZC-R-0198?
35?	1851-1871	Русецкий (Rusecki)	ZC-R-0198?
36?	1869-1872	Rusecki	ZC-W-8697?
37?	1872-1880	Русецкий (Rusecki)	ZC-W-8779?
38?		Rusetski	ZC-W-8556?
39?		Rusecki	ZC-W-8769?
40?		Русецкие (Rusecki)	ZC-R-0051?
41?		Русецкий (Rusecki)	ZC-W-8724?
42?		Русецкий (Rusecki)	ZC-W-8720?
43?		Русецкий (Rusecki)	ZC-W-8769?
44?		Русецкий (Rusecki)	ZC-W-8718?
45?		Русецкий (Rusecki)	ZC-W-8777?

Materiały warsztatowe Olega Chorowca10 wzmianek · lata 1832-1897

Notatki, wypisy i zestawienia robocze Olega Chorowca powstałe podczas kwerend archiwalnych - nieopublikowane materiały pomocnicze, dla wielu rodzin jedyny ślad przeprowadzonej kwerendy.

Lp	Lata	Osoba (rola)?	Forma źródłowa / herb	Sygn. ZC
46?	1832		Русецкий (Rusecki)	ZC-W-11616?
47?	1832		Русецкий (Rusecki)	ZC-W-11616?
48?	1832		Русецкий (Rusecki)	ZC-W-11616?
49?	1887	Jan Fiodorowicz	Rusecki	ZC-W-9433?
50?	1888 (1896)	Oleksandr Andrijovič	Русецький (Rusecki)	ZC-W-9433?
51?	1895	Ivan Vasylovych	Русецький (Rusecki)	ZC-W-9435?
52?	1897	Vasyl Ivanovych	Русецький (Rusecki)	ZC-W-9435?
53?	1897	Yosyp Vasylovych	Русецький (Rusecki)	ZC-W-9435?
54?			Русецкий (Rusecki)	ZC-W-10267?
55?			Русецькі (Rusecki)	ZC-W-9439?

„Herbarz szlachty wołyńskiej” Olega Chorowca7 wzmianek · lata b.d.

Siedmiotomowe dzieło Olega Chorowca (Radom 2012-2018) - opracowane wywody szlacheckie rodzin wylegitymowanych na Wołyniu, z genealogiami i źródłami.

Lp	Lata	Osoba (rola)?	Forma źródłowa / herb	Sygn. ZC
56?	XVI-XVII w.	Stefan (mąż)	Rusecka	ZC-H-0690?
57?	XVII w.	(żona)	Rusecka	ZC-H-0695?
58?			Rusecka	ZC-H-0691?
59?	nie podane	nie podane (żona)	Rusecka	ZC-H-0784?
60?			Rusecki	ZC-H-0662?
61?		Stefan (małżonek)	Rusecki	ZC-H-0691?
62?			Rusecki	ZC-H-0695?

Rodzinne teczki szlacheckie1 wzmianek · lata b.d.

Teczka rodzinna to zbiór materiałów zgromadzonych przez autora dla jednej rodziny: fotokopie akt, wypisy, drzewa genealogiczne, dokumenty i opracowania. Zbiory obejmują ponad 730 teczek.

Lp	Lata	Osoba (rola)?	Forma źródłowa / herb	Miejscowość	Sygn. ZC
63?			Rusecki		ZC-W-8579?

Materiały rosyjskojęzyczne (Żytomierz, Kijów, Chmielnicki)4 wzmianek · lata 1832

Po rozbiorach ziemie dawnej Rzeczypospolitej objęła urzędowa rosyjszczyzna - od końca XVIII wieku akta, spisy i księgi prowadzono po rosyjsku, dlatego część wykazów w zbiorach nosi rosyjskie tytuły. Wiemy, czego dotyczą; na życzenie tłumaczymy wpisy odnoszące się do rodziny.

Lp	Lata	Osoba (rola)?	Forma źródłowa / herb	Sygn. ZC
64?	1832		Русецкий (Rusecki)	ZC-R-0376?
65?			Русецкие (Rusecki)	ZC-R-0291?
66?		Nina (zona)	Rusetski	ZC-R-0006?
67?		Nina (żona Fiodora)	Rusetski	ZC-R-0006?

Opracowania genealogiczne innych autorów10 wzmianek · lata 1548-1616

Oleg Chorowiec zgromadził pokaźną bibliotekę opracowań genealogicznych i herbarzy innych autorów - drukowanych i rękopiśmiennych. Wyszukiwanie w bibliotece jest dostępne w ramach zamówień.

Lp	Lata	Osoba (rola)?	Forma źródłowa / herb	Sygn. ZC
68?	1548	z łaski (zmarły małżonek)	Rusecki	ZC-B-0050?
69?	1588	(mąż)	Rusecki	ZC-B-0050?
70?	1615	Andrzej (mąż, ojciec)	Rusecki	ZC-B-0050?
71?	1615	Andrzej	Rusecki	ZC-B-0050?
72?	1616	imiona nieznane (zmarły mąż)	Rusęcki	ZC-B-0050?
73?	1616	Andrzej	Rusecki	ZC-B-0050?
74?	Gulczewo, Osnica, Jasień, Mirosław, Borowice, Bilino, Tokary	spadkodawca	Rusecki, Andrzej	ZC-B-0050?
75?	1615	Andrzej	Andrz. Ruseckim	ZC-B-0050?
76?	1616	Andrzej (mąż)	+ Andrzeju z Łaska Ruseckim	ZC-B-0050?
77?	1616	Andrzej (mąż Zofii)	Andrzej z Łaska Rusecki	ZC-B-0050?

Jak zapytać o fotokopie i pełne dane źródłowe. Sygnatura ZC przy każdej wzmiance wskazuje materiał w naszych Zbiorach. Aby otrzymać pełne sygnatury archiwalne, wystarczy przesłać interesującą sygnaturę ZC. Na życzenie wykonujemy także fotokopie, tłumaczenia wpisów rosyjskojęzycznych i dalsze kwerendy pogłębiające. Kontakt: biuro.nowina@gmail.com.

Zbiory wciąż rosną - mogą Państwo w tym pomóc.

Dziedzictwo Genealogiczne Olega Chorowca obejmuje setki tysięcy plików i rękopisów. Choć baza zawiera już miliony wzmianek, digitalizacja tak ogromnego archiwum wymaga czasu i środków.

Darowizny przeznaczamy na indeksowanie materiałów, OCR fotokopii akt oraz utrzymanie i rozwój bazy. Nazwiska rodzin wspierających opracowujemy w pierwszej kolejności.

Wsparcie można przekazać na konto:
Irena Chorowiec
06 1140 2004 0000 3802 3129 4326 (mBank)
Tytuł: Wsparcie Zbiorów + nazwisko rodziny

Dziękujemy! Każda pomoc ma znaczenie. Kontakt: biuro.nowina@gmail.com.

Oleg Chorowiec (1963-2025), autor Herbarza szlachty wołyńskiej — Oleg Chorowiec (1963-2025), autor „Herbarza szlachty wołyńskiej".

Skąd pochodzą te dane

Czym są Zbiory Genealogiczne?

Zbiory Genealogiczne Olega Chorowca (1963-2025) są rezultatem ponad 25 lat badań nad historią polskich rodzin zamieszkujących dawne Kresy Wschodnie. Powstały przede wszystkim na podstawie kwerend prowadzonych w archiwach państwowych w Żytomierzu, Kijowie i Chmielnickim, obejmujących tereny dawnych guberni wołyńskiej, kijowskiej i podolskiej.

Jednym z najważniejszych rezultatów tej pracy jest siedmiotomowy „Herbarz szlachty wołyńskiej”. Całość zgromadzonego materiału obejmuje ponad 2,25 miliona zapisów źródłowych oraz setki tysięcy fotografii i dokumentów dotyczących ponad 15 tysięcy rodzin.

Metoda i źródła

Sercem Zbiorów są indeksy Olega Chorowca - rozbudowane skorowidze nazwisk, osób, rodzin i miejscowości, tworzone bezpośrednio na podstawie oryginalnych dokumentów archiwalnych. Zawierają one ponad ćwierć miliona wpisów dotyczących około 15 tysięcy nazwisk, występujących w przeszło 100 tysiącach różnych form źródłowych.

Materiał obejmuje między innymi wywody szlachectwa z lat 1802-1892, spisy szlachty poszczególnych guberni, akta Wołyńskiego Sądu Głównego, spisy ludności z terenów Kresów, wykazy szlachty i jednodworców z XIX wieku, dokumentację dotyczącą uczestników powstań z lat 1830-1831 i 1863-1864 oraz osób represjonowanych.

Po śmierci autora w 2025 roku jego rodzina i współpracownicy rozpoczęli porządkowanie, digitalizację i udostępnianie zgromadzonego dziedzictwa. Każda karta nazwiska powstaje bezpośrednio na podstawie tej bazy, dlatego przedstawione daty, liczby i odwołania prowadzą do konkretnych zapisów i materiałów źródłowych. Więcej o Zbiorach i Autorze →

Najczęstsze pytania

Pytania i odpowiedzi

Co oznaczają wzmianki i jak je czytać?

Każdy wiersz wykazu to jedna wzmianka: ślad rodziny odnaleziony w konkretnym materiale Zbiorów. Kolumny mówią kolejno: lata zapisu, osoba i jej rola rodzinna, forma nazwiska tak, jak zapisał ją dokument (wraz z herbem, jeśli go wymieniono), miejscowość oraz sygnaturę ZC - adres materiału w naszych Zbiorach. Sygnatury archiwalne oryginałów udostępniamy po kontakcie: wystarczy wskazać sygnaturę ZC interesującej wzmianki. Wzmianki są generowane automatycznie z dużej bazy danych i pełnią rolę pomocniczą: przyspieszają wyszukiwanie, ale najważniejsze są dane źródłowe, czyli dokumenty, do których wzmianki się odnoszą - i to na ich podstawie należy wyciągać wnioski. Zalecamy weryfikację sygnatury oraz pliku źródłowego, którym możemy dysponować - zapraszamy do kontaktu: biuro.nowina@gmail.com.

Dlaczego niektóre miejscowości, imiona lub herby wyglądają nietypowo?

Zbiory powstały z ksiąg prowadzonych w trzech językach: polskim, rosyjskim i ukraińskim - stąd obok siebie występują formy polskie, transliteracje i zapisy cyrylicą, a dawna ortografia, skróty kancelaryjne i odczyt automatyczny sprawiają, że niektóre brzmienia mogą wydawać się nienaturalne lub mieszane. W razie wątpliwości zalecamy weryfikację sygnatury i pliku źródłowego, w którym dana wzmianka występuje, a którym możemy dysponować.

Czy mogę otrzymać zdjęcie dokumentu?

Tak, tam gdzie dysponujemy fotokopią. Napisz do nas, podając numer pozycji i sygnaturę - odpowiemy, co jest dostępne.

Czym jest sygnatura ZC?

Sygnatura ZC to adres materiału w Zbiorach Chorowca (seria-numer, przy teczkach także pozycja). Sygnatura archiwalna (fond / opis / sprawa) prowadzi do oryginału w archiwum państwowym.

Dlaczego nazwisko ma wiele wariantów zapisu?

To zapisy wprost ze źródeł: odmiany gramatyczne, formy żeńskie, transliteracje rosyjskie (-ский) i ukraińskie (-ський) oraz zróżnicowana ortografia dawnych instytucji.

Czy materiały XX-wieczne są publiczne?

Wersja publiczna obejmuje wzmianki do 1899 roku. Materiały XX-wieczne udostępniamy rodzinie bezpośrednio, po kontakcie.

Co mogę zrobić ze znalezionymi informacjami?

Kolejnym krokiem jest zestawienie danych z wykazu z informacjami dotyczącymi Państwa rodziny. Na podstawie podanych sygnatur archiwalnych mogą Państwo samodzielnie dotrzeć do interesujących dokumentów lub skontaktować się z nami - istnieje duża szansa, że w Zbiorach znajdują się poszukiwane przez Państwa materiały.

Jak mogę wesprzeć ten projekt?

Dziedzictwo Olega Chorowca digitalizujemy stopniowo - wsparcie przyspiesza indeksowanie rękopisów, wdrożenie OCR i utrzymanie bazy. Wpłaty można przekazać na konto: Irena Chorowiec, 06 1140 2004 0000 3802 3129 4326 (mBank), tytułem: Wsparcie Zbiorów + nazwisko rodziny.

Jak zgłosić poprawkę?

Indeks powstaje na bieżąco. Jeśli zauważysz brak lub błąd, napisz na biuro.nowina@gmail.com - każda uwaga poprawia wykaz dla wszystkich.

Masz pytanie?

Dysponujemy zdjęciami oryginałów dokumentów, które mogą okazać się pomocne w Twoich poszukiwaniach rodzinnych. Zapraszamy do kontaktu.

Zapytaj o dokumenty